Những tuần cuối cùng của thai kỳ, tâm lý của mẹ bầu và cả gia đình luôn trong trạng thái hồi hộp cao độ. Mỗi lần bụng căng cứng lên hay có một cơn nhói buốt ở vùng hông, cả nhà lại nhốn nháo chuẩn bị xe cộ vì nghĩ rằng sắp sinh. Thế nhưng khi đến bệnh viện, bác sĩ khám lại bảo cổ tử cung chưa mở, chỉ là cơn gò sinh lý bình thường và cho về nhà theo dõi tiếp.

Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa cơn gò chuyển dạ giả (Braxton Hicks) và cơn gò chuyển dạ thật sẽ giúp thai phụ không phải di chuyển vất vả nhiều lần khi chưa cần thiết, nhưng đồng thời cũng không chủ quan bỏ lỡ thời khắc đón em bé an toàn.

Cơn gò sinh lý Braxton Hicks (chuyển dạ giả) là gì?

Cơn gò Braxton Hicks thực chất là những bài tập luyện tự nhiên của các sợi cơ tử cung. Từ tuần thai thứ 20 trở đi tử cung đã có những cơn co thắt nhẹ, nhưng phải đến tháng thứ 9 mẹ mới cảm nhận rõ rệt.

Đặc điểm nổi bật của cơn gò chuyển dạ giả bao gồm:

  • Tần số không đều đặn: Cơn gò xuất hiện rải rác, không theo một nhịp điệu nào. Có thể lúc cách nhau 15 phút, lúc lại 30 phút, hoặc gò vài cơn rồi biến mất hoàn toàn trong nhiều giờ.
  • Cường độ không tăng dần theo thời gian: Bụng cứng lên như một quả bóng nén chặt, gây cảm giác khó chịu ở vùng bụng trước nhưng ít khi gây đau đớn dữ dội lan ra sau lưng.
  • Biến mất khi thay đổi tư thế: Nếu mẹ đang đứng mà ngồi xuống nghỉ ngơi, hoặc đang nằm mà đứng dậy đi lại chậm rãi, uống một ly nước ấm hoặc tắm nước ấm, cơn gò sinh lý thường sẽ dịu đi và biến mất.
  • Không làm giãn mở cổ tử cung: Khám sản khoa cho thấy cổ tử cung vẫn đóng kín, còn dày và nằm lùi phía sau.

Cách nhận diện cơn gò chuyển dạ thực sự

Ngược lại hoàn toàn với chuyển dạ giả, cơn gò chuyển dạ thật sự được kích hoạt bởi hormone oxytocin và prostaglandin do cơ thể người mẹ và thai nhi tiết ra khi đã sẵn sàng cho cuộc vượt cạn. Cơn co này có sức mạnh cơ học đẩy đầu thai nhi xuống phía khung chậu và làm xóa mở cổ tử cung.

Dấu hiệu nhận biết cơn co chuyển dạ thật:

  1. Tính quy luật và chu kỳ chính xác: Cơn gò xuất hiện đều đặn như một chiếc đồng hồ bấm giờ. Khoảng cách giữa các cơn gò ngắn dần theo thời gian: từ 15-20 phút/cơn rút ngắn xuống còn 10 phút, 7 phút, 5 phút và 3 phút.
  2. Cường độ ngày càng mạnh mẽ: Cơn đau tăng dần mức độ, bụng cứng chắc như gỗ đá. Khi cơn co ập đến, mẹ bắt buộc phải dừng mọi việc đang làm, không thể vừa nói chuyện vừa cười đùa mà phải tập trung thở sâu để vượt qua cơn đau. Mỗi cơn kéo dài từ 30 đến 70 giây.
  3. Hướng lan tỏa của cơn đau: Khác với cơn gò giả chỉ khu trú ở bụng trước, cơn gò chuyển dạ thật thường bắt đầu âm ỉ từ vùng thắt lưng dưới, sau đó vòng qua hai bên mạn sườn ra phía trước bụng và lan xuống tận hai khớp háng hoặc mặt trước bắp đùi.
  4. Không thuyên giảm dù nghỉ ngơi: Dù mẹ nằm nghiêng, đi dạo hay ngâm nước ấm, cơn gò vẫn tiếp tục gia tăng về cả tần suất lẫn sức mạnh.

Áp dụng quy tắc 5-1-1: Thời điểm vàng để xách giỏ đi sinh

Rất nhiều mẹ bầu băn khoăn: Cơn gò cách nhau bao nhiêu phút thì nên lên xe đi bệnh viện? Các bác sĩ sản khoa quốc tế khuyến cáo áp dụng Quy tắc 5-1-1 (đặc biệt phù hợp cho những mẹ sinh con so - sinh lần đầu):

Nội dung Quy tắc 5-1-1
  • 5: Cơn gò xuất hiện đều đặn mỗi 5 phút một lần (tính từ thời điểm bắt đầu cơn gò này đến thời điểm bắt đầu cơn gò tiếp theo).
  • 1: Mỗi cơn gò kéo dài ít nhất 1 phút (60 giây) với cường độ mạnh mẽ.
  • 1: Tình trạng này duy trì liên tục và ổn định trong suốt 1 giờ đồng hồ.

Khi đạt chuẩn quy tắc 5-1-1, cổ tử cung của người mẹ sinh lần đầu thường đã xóa mở được khoảng 3 đến 4cm, bước vào giai đoạn chuyển dạ tích cực. Lúc này, người nhà chỉ việc lấy giỏ đồ đi sinh đã chuẩn bị sẵn và đưa mẹ đến khoa sản nhập viện an toàn.

Lưu ý đối với mẹ sinh con rạ: Tiến trình chuyển dạ của mẹ sinh lần hai diễn ra nhanh hơn rất nhiều so với lần đầu. Mẹ không cần chờ đến quy tắc 5-1-1 mà nên vào viện ngay khi các cơn gò xuất hiện đều đặn cách nhau 7 đến 10 phút.

Trước khi vào phòng sinh, nếu cơn đau còn nhẹ, mẹ có thể uống một cốc nước đường ấm hoặc ăn nửa bát cháo loãng để duy trì thể lực, tránh tình trạng hạ đường huyết do nhịn đói quá lâu.

Bung nút nhầy và hiện tượng rỉ ối báo hiệu cuộc sinh

Bên cạnh cơn co tử cung, cơ thể mẹ còn phát ra những tín hiệu rõ ràng báo hiệu ngày sinh đã cận kề:

  • Chảy máu âm đạo đỏ tươi nhiều: Máu chảy ồ ạt như chu kỳ kinh nguyệt hoặc có lẫn nhiều máu đông cục lớn. Đây là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ nhau tiền đạo chảy máu hoặc nhau bong non, có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng của cả mẹ và bé nếu không được mổ cấp cứu kịp thời.
  • Nước ối đổi màu bất thường: Nước ối chảy ra có màu xanh rêu sẫm, màu vàng đục hoặc lợn cợn lẫn phân su của thai nhi. Điều này cho thấy thai nhi đang bị suy hô hấp thiếu oxy trong buồng tử cung.
  • Cử động thai (thai máy) giảm đột ngột: Ở những tuần cuối, bé tuy chật chội nhưng vẫn có các cử động trườn, đạp rõ ràng. Nếu mẹ đếm cử động thai thấy bé đạp ít hơn 4 lần trong vòng 2 giờ nằm nghỉ ngơi sau bữa ăn, hoặc thai nhi nằm im bất thường không có phản ứng, mẹ cần đến viện đo Monitoring tim thai ngay lập tức.

Chuẩn bị kỹ lưỡng kiến thức về chuyển dạ, kết hợp với việc tuân thủ lịch khám thai định kỳ chuẩn y khoa ở các tuần 36, 38 và 39 sẽ giúp người mẹ luôn chủ động, tự tin và vững vàng bước vào hành trình thiêng liêng đón thiên thần nhỏ chào đời. Sau khi vượt cạn thành công, nếu phải sinh mổ, mẹ có thể xem thêm hướng dẫn chăm sóc vết mổ sau sinh tại nhà để cơ thể mau chóng liền sẹo.